Yönlendirme Denetleyici

Giriş

Bir adres yazıyorsunuz, başka bir sayfa açılıyor. Aradaki yol görünmüyor: kaç durakta gidildi, hangi kodla gidildi, yolda ne kaybedildi. Tarayıcı bunların hiçbirini göstermiyor, çünkü göstermesi gerekmiyor; kullanıcı için önemli olan sayfanın açılması.

Arama motoru için önemli olan ise tam olarak o yol. Her atlama gecikme ekliyor, ikiden fazla atlama değer aktarımını zayıflatıyor, yanlış durum kodu birikmiş değeri hiç aktarmıyor ve zincirin ucundaki bir noindex bütün işi boşa çıkarıyor.

Bu araç adresi verip her adımı tek tek izliyor: durum kodu, hedef, süre. Aşağıda hangi kodun ne anlama geldiğini, zincirin neden pahalı olduğunu ve site taşırken en sık nerede kaybedildiğini anlatıyoruz.

Yönlendirme nedir?

Bir adrese girildiğinde tarayıcının başka bir adrese gönderilmesine yönlendirme deniyor. İngilizce kaynaklarda redirect olarak geçiyor; art arda gelen birden çok yönlendirmeye redirect chain, yani yönlendirme zinciri deniyor.

Kararı sunucunun gönderdiği durum kodu veriyor. 301 adresin kalıcı olarak taşındığını, 302 ve 307 geçici olduğunu, 308 ise kalıcı olduğunu ve isteğin biçiminin korunacağını söylüyor. Kalıcı yönlendirmelerde arama motoru eski adresin biriktirdiği değeri yenisine taşıyor.

Bu araç bir adresin hangi adımlardan geçtiğini baştan sona izliyor ve her adımda hangi kodun döndüğünü gösteriyor. İngilizce kaynaklarda benzerleri redirect checker adıyla anılıyor.

Zincir neden sorun?

Her adım gecikme demek. Üç adımlık bir zincir, ziyaretçinin sayfayı görmesinden önce üç ayrı sunucu turu anlamına geliyor ve bu doğrudan yükleme süresine yansıyor.

Arama motoru tarafında da zincirin bir tahammül sınırı var; belirli bir adım sayısından sonra izlemeyi bırakıyor. Zincirin sonundaki sayfa, başındaki adresin değerini eksik alıyor.

En sık atlanan kontrol ise alan adının dört yazımı. Bir sitenin http, https, www'li ve www'siz hâli olmak üzere dört adresi bulunuyor. Dördünün de tek bir adrese, tek adımda gitmesi gerekiyor. Çoğu sitede biri unutuluyor ve o yazım ayrı bir site gibi davranıyor.

301 mi, 302 mi, 307 mi?

Yönlendirme kodları arasındaki fark, arama motoru açısından iki kelimeyle özetleniyor: kalıcı mı, geçici mi.

301 ve 308 kalıcı. Google eski adresin yerine yenisini dizine alıyor ve birikmiş değeri aktarıyor. Bir sayfa gerçekten taşındıysa doğru kod bu.

302, 303 ve 307 geçici. Google eski adresi dizinde tutuyor, yeni adresi geçici bir sapma olarak görüyor. Kalıcı bir taşımada 302 kullanmak, en sık görülen ve en pahalı sessiz hatalardan biri: site yenilendi, adresler değişti, her şey çalışıyor görünüyor ve sıralamalar aylarca geri gelmiyor.

İkisi arasındaki fark uzun vadede kapanıyor: Google bir 302'nin aylarca sürdüğünü görürse onu kalıcı gibi işlemeye başlıyor. Ama bu aylar demek ve o aylarda trafik kaybediyorsunuz.

Bir de sunucunun 200 döndürüp sayfanın kendisini yönlendirdiği durum var: meta refresh ve JavaScript yönlendirmeleri. Google bunları okuyabiliyor ama zayıf bir sinyal sayıyor. Araç meta refresh kullanan adımları ayrıca işaretliyor.

Zincir neden pahalı?

A adresi B'ye, B de C'ye yönlendiriyorsa buna zincir deniyor. Teknik olarak çalışıyor: kullanıcı C'ye varıyor. Ama üç bedeli var.

Hız. Her atlama ayrı bir istek. Mobilde her biri yüz milisaniyeleri buluyor; üç atlama, sayfanın açılmasından önce yarım saniye demek.

Tarama bütçesi. Google her siteye sınırlı bir tarama ayırıyor. Zincirler o bütçeyi asıl sayfalar yerine ara duraklara harcatıyor. Küçük bir sitede fark etmiyor, on binlerce adresli bir mağazada belirleyici oluyor.

Vazgeçme sınırı. Tarayıcılar ve arama motorları belli sayıda atlamadan sonra pes ediyor. Google kabaca beş atlamada duruyor; ötesindeki sayfa hiç taranmıyor.

Doğrusu ilk adresi doğrudan son hedefe yönlendirmek. Site yenilerken bu kural kolayca kayboluyor: önce eski yapıdan yeniye bir kural yazılıyor, bir yıl sonra yeni yapı değişince onun üstüne bir kural daha ekleniyor. Kural bloğunuzu yönlendirme üreticisiyle yazarken zincirleri baştan yakalayabilirsiniz.

Dört yazım tek adrese gitmeli

Her sitenin dört yazımı var ve dördü de teknik olarak farklı birer adres: http ile, https ile, www ile ve www olmadan.

Bunların hepsi ayrı ayrı açılıyorsa Google aynı sayfayı dört kez görüyor. Hangisini dizine alacağına kendisi karar veriyor ve bağlantı değeri dört adrese dağılıyor. Canonical etiketi bu zararı azaltıyor ama tek başına yeterli değil; doğrusu üçünü de dördüncüsüne yönlendirmek.

Araçtaki "Dört yazımı birden dene" kutusu tam bunu ölçüyor: dördünü de ayrı ayrı izliyor ve hepsinin aynı adreste bitip bitmediğini söylüyor. Bitmiyorsa hangisinin nereye gittiğini gösteriyor.

Bu kontrol, sitesini yıllardır çalıştıran işletmelerde şaşırtıcı sıklıkla sorun çıkarıyor. En sık rastlanan hâli şu: https://siteniz.com ve https://www.siteniz.com ikisi de 200 dönüyor, ikisi de aynı sayfayı gösteriyor, hiçbir yönlendirme yok.

Site taşırken sıra

Adres yapısı değişen bir yenilemede işin en pahalı yanı yönlendirmeler değil, sırayı yanlış kurmak.

Önce eşleştirme listesi. Eski her adresin yeni karşılığını çıkarın. Karşılığı olmayan sayfalar için karar verin: en yakın üst kategoriye mi gidecek, yoksa 404 mü kalacak? Karşılığı gerçekten yoksa 404 doğru cevaptır; her şeyi ana sayfaya yollamak Google'ın "yumuşak 404" dediği duruma giriyor ve yönlendirme dikkate alınmıyor.

Sonra 301. Geçici kod kullanmayın ve zincir kurmayın.

Sonra iç bağlantılar. Sitenizin içindeki bağlantılar hâlâ eski adresleri gösteriyorsa her tıklama bir yönlendirme adımı harcıyor. Bunlar doğrudan yeni adrese güncellenmeli.

En son kontrol. Yenilemeden sonraki ilk hafta, en çok ziyaret alan yirmi adresi bu araçla tek tek geçirin. Bir zincir ya da 302 varsa, fark etmenin en ucuz olduğu an o an.

Alan adı da değişiyorsa Search Console'daki "Adres değişikliği" aracını kullanmayı ve eski alan adının kaydını en az bir yıl tutmayı unutmayın. Kayıt düştüğü gün bütün yönlendirmeler ölüyor.