Türkçe Anahtar Kelime Yoğunluğu

Giriş

Yoğunluk araçlarının hemen hepsi İngilizce için yazıldı. İngilizcede bir kelime çekimlenince pek değişmiyor: *car*, *cars*. Türkçe eklemeli bir dil; aynı kelime bir metinde beş ayrı biçimde geçebiliyor: araç, aracı, araçlar, araçları, araçlarımızın.

Bir sayaç bunları beş ayrı kelime sayarsa, gerçekte yüzde 2,4 olan bir yoğunluğu yüzde 0,5 gösteriyor. Yazan kişi "az kullanmışım" deyip kelimeyi daha çok sıkıştırıyor ve gereksiz yere aşırı kullanıma kayıyor. Yanlış ölçüm, kötü karar üretiyor.

Bu sayfa ekleri nasıl birleştirdiğimizi, yoğunluk oranının aslında neye yaradığını ve aracı hangi sırayla kullanmanın işe yaradığını anlatıyor.

Anahtar kelime yoğunluğu nedir?

Bir metinde geçen kelimelerin, toplam kelime sayısına oranına anahtar kelime yoğunluğu deniyor. İngilizce kaynaklarda keyword density olarak geçiyor ve ölçen araçlara keyword density checker deniyor.

Türkçede ölçüm İngilizceden daha zor, çünkü kelimeler ek alıyor. "Kombi", "kombiyi", "kombinin" ve "kombiler" aynı kelimenin dört hâli; bunları ayrı ayrı saymak yanlış sonuç veriyor. Araç ekleri ayırıp kökleri birleştiriyor ve gerçek sıklığı çıkarıyor.

Ayrıca tek kelimenin yanında ikili ve üçlü öbekleri de sayıyor: "kombi bakımı" öbeği, "kombi" ile "bakım" kelimelerinin ayrı ayrı sayısından çok daha anlamlı bir bilgi.

İdeal bir yoğunluk oranı var mı?

Yok. "Yüzde 2 ile 3 arasında olmalı" gibi kesin rakamlar veren kaynaklara sık rastlanıyor ama bu sayının Google'ın herhangi bir açıklamasında karşılığı bulunmuyor. Google bu tür bir eşik kullandığını hiçbir zaman söylemedi.

Yoğunluğun asıl işi hedef değil, teşhis olmalı. Sayfanızda en çok geçen kelime, sayfanın konusuyla ilgisiz bir dolgu kelimesiyse bir sorun var demektir. Ya da yazmak istediğiniz konu metinde hiç geçmiyorsa, sayfa o konuyu anlatmıyor demektir.

Bir de ters yönde tuzak var: aynı kelimeyi bilerek tekrarlamak. Bu artık işe yaramıyor, dahası okumayı bozuyor. Yazıyı önce insanın anlayacağı biçimde yazın; yoğunluk tablosuna sonra, kontrol amaçlı bakın.

Ekleri nasıl birleştiriyoruz?

Sözlük ya da tam bir biçimbilim çözümleyicisi kullanmıyoruz; ikisi de tarayıcıda çalışan bir araç için ağır. Bunun yerine kararı metnin kendisine soruyoruz.

Kural şu: bir kelimeden ek atıldığında ortaya çıkan gövde, aynı metinde tek başına geçiyorsa birleştir; geçmiyorsa dokunma.

Örnek: *aracı* kelimesinden ek atılıyor, *arac* kalıyor, ünsüz yumuşaması geri alınıp *araç* deneniyor. Metinde *araç* geçiyorsa ikisi birleşiyor.

Buna karşılık *araba* kelimesinden ek atılınca *arab*, sertleştirilince *arap* çıkıyor. Metinde böyle bir kelime yoksa birleştirme yapılmıyor ve *araba* olduğu gibi kalıyor. Kaba bir ek kırpıcının yaptığı yanlış birleştirmeler bu kuralla neredeyse tamamen ortadan kalkıyor.

Yöntem tahmine dayalı ve bunu saklamıyoruz. Bu yüzden tabloda birleştirilen biçimler sütunu var: hangi kelimelerin tek başlıkta toplandığını gözünüzle görüp doğrulayabiliyorsunuz. Şüpheniz varsa birleştirmeyi kapatıp ham sayıma bakın.

Yoğunluk kaç olmalı?

Kısa cevap: hedef bir sayı yok. Google anahtar kelime yoğunluğunu bir sıralama ölçüsü olarak kullanmıyor; anlamı kelime sayarak değil bağlamdan çıkarıyor. Aksine, aynı kelimeyi doğal olmayan biçimde tekrarlamak spam politikalarında açıkça sayılan bir uygulama.

O hâlde neden ölçüyoruz? İki işe yarıyor.

Aşırı kullanımı yakalamak. Yüzde 3'ün üstüne çıkan bir kelime, metnin doğal akmadığının işareti. Okur da fark ediyor, Google da. Araç bu eşiği kırmızıyla gösteriyor.

Konuyu doğrulamak. Asıl faydası bu. En sık geçen üç öbek, yazının gerçekten ne hakkında olduğunu söylüyor. "Yerel SEO" hakkında yazdığınızı sanıyorsanız ama listede "web sitesi" ve "müşteri" başta çıkıyorsa, metin sandığınız konuda değil demektir.

Bu yüzden iki ve üç kelimelik öbeklere bakmak, tek kelimelere bakmaktan daha öğretici.

Nasıl kullanmalı?

Yazmadan önce değil, yazdıktan sonra. Metni hedef yoğunluğa göre yazmak, okunmayan metin üretiyor. Doğru sıra: konuyu bilerek yazın, sonra buraya yapıştırıp *ne yazdığınıza* bakın.

Rakip metinle karşılaştırın. Aynı sorguda üstte çıkan bir sayfanın metnini de yapıştırıp öbeklerini karşılaştırın. Sizde hiç geçmeyen ama onda öne çıkan bir öbek varsa, o çoğu zaman eksik bir alt başlıktır. Bu, yoğunluk aracının en verimli kullanımı.

Başlık ve alt başlıkları ayrıca kontrol edin. Bir kelime metnin gövdesinde on kez geçip başlıkların hiçbirinde geçmiyorsa, sayfa o konuda olduğunu söylemekte zorlanıyor demektir. Sayfanın başlık ağacını başlık yapısı denetleyicisiyle çıkarabilirsiniz.

Kelime sayısı ve okuma süresi üzerine

Araç kelime sayısını, karakter sayısını, cümle sayısını ve okuma süresini de veriyor. Okuma süresi dakikada 200 kelime kabulüyle hesaplanıyor; Türkçe için yaygın kullanılan alt sınır bu.

Kelime sayısı da bir hedef değil. "SEO için en az 1500 kelime" gibi kurallar uydurma; doğru uzunluk sorunun gerektirdiği uzunluktur. Çalışma saatlerini soran birine 1500 kelime yazmak sayfayı kötüleştirir.

Yine de 300 kelimenin altındaki metinlerde yoğunluk oranları çok oynak oluyor: tek bir kelimenin bir kez fazla geçmesi oranı belirgin biçimde kaydırıyor. Araç bunu da söylüyor.