DNS ve Alan Adı Denetleyici

Giriş

Alan adı, işletmenin internetteki tapusu. Site onun üstünde duruyor, e-posta onun üstünden gidiyor, faturalar ona kesiliyor. Buna rağmen çoğu işletme sahibi alan adının ne zaman biteceğini, hangi sunucuyu gösterdiğini ve e-postasının nereden çıktığını bilmiyor.

Bunlar SEO konusu gibi durmuyor ama üçü de doğrudan görünürlüğü etkiliyor. www kaydı eksikse sitenin bir yazımı hiç açılmıyor. SPF kaydı yoksa müşteriye gönderdiğiniz teklif spam klasörüne düşüyor. Kayıt bittiğinde ise site, e-postalar ve yıllarca birikmiş arama değeri aynı gün kapanıyor.

Bu araç dördünü tek ekranda gösteriyor: alan adının yaşı ve bitiş tarihi, sitenin gittiği sunucu, e-posta ayarları ve DNS'i kimin yönettiği.

DNS nedir, ne işe yarar?

Alan adlarını sunucu adreslerine çeviren sisteme DNS deniyor; açılımı Domain Name System, Türkçesi "alan adı sistemi". Tarayıcıya siteniz.com yazdığınızda, o adın hangi sunucuya karşılık geldiğini DNS söylüyor. İnternetin telefon rehberi benzetmesi bu yüzden yapılıyor.

Bir alan adının tek bir kaydı olmuyor; her biri ayrı işe bakan birkaç kayıt bir arada duruyor. A ve AAAA sitenin hangi sunucuda olduğunu, MX e-postanın nereye gideceğini, NS alan adını hangi servisin yönettiğini, TXT ise doğrulama ve e-posta güvenliği kayıtlarını taşıyor.

Araç bu kayıtları sorgulayıp bir arada gösteriyor. İngilizce kaynaklarda aynı işi yapan araçlara DNS lookup ya da DNS checker deniyor.

SEO ile ilgisi nerede?

Doğrudan bir sıralama etkisi yok; DNS kayıtlarınızın düzgün olması sitenizi üst sıraya çıkarmıyor. İlgisi dolaylı ve sert: bir şey bozulduğunda site ya da e-posta tamamen erişilemez oluyor.

En sık karşılaşılan üç durum şu. Alan adı taşındıktan sonra eski kaydın kalması ve sitenin bir kısım ziyaretçi için hâlâ eski sunucuya gitmesi. MX kaydı eksik olduğu için iletişim formundan gelen e-postaların hiç ulaşmaması. TXT içindeki SPF kaydı yanlış yazıldığı için gönderdiğiniz e-postaların spam klasörüne düşmesi.

Bir de sık sorulan bir şey var: alan adı yaşı. Google bunun bir sıralama sinyali olmadığını defalarca söyledi. Eski alan adlarının genelde önde olmasının sebebi yaş değil, o yıllarda biriken bağlantılar ve içerik.

Hangi kayıt ne işe yarıyor?

DNS kayıtları alan adının telefon rehberi. Beş tanesi işletme için doğrudan anlamlı.

A kaydı alan adının hangi sunucuya gittiğini söylüyor. Yoksa site hiç açılmıyor.

www kaydı sitenin www'lu yazımını yönetiyor. Bu ayrı bir kayıt ve pek çok sitede eksik. Kartvizite, tabelaya ya da araç giydirmesine www ile yazdıysanız ve kayıt yoksa, o adres açılmıyor demektir. Kaybedilmesi en sessiz ziyaretçi kaynağı bu.

MX kaydı e-postanın hangi sunucuya gideceğini söylüyor. Yoksa alan adınıza e-posta gelmiyor.

SPF kaydı (bir TXT kaydı) sizin adınıza kimin e-posta gönderebileceğini bildiriyor. Olmadığında gönderdiğiniz postaların spam sayılma ihtimali artıyor; bu, teklif ve sipariş yazışmaları için doğrudan para kaybı.

NS kaydı DNS ayarlarını kimin yönettiğini gösteriyor. Ajans değiştirirken ya da barındırma taşırken ilk bakılacak yer burası.

Alan adı yaşı bir sıralama sinyali mi?

Kısa cevap: hayır. Google'dan John Mueller bunu defalarca söyledi; alan adının yaşı tek başına sıralamayı etkilemiyor.

Yaşlı alan adlarının sıklıkla daha iyi sıralanmasının sebebi yaş değil, yaşla birlikte gelen şeyler: yıllar içinde biriken bağlantılar, kurulmuş bir marka ve zaman içinde eklenmiş içerik. Yeni bir alan adına o birikimi satın alarak taşıyamıyorsunuz.

Yine de yaş bilmeye değer bir bilgi, iki durumda: alan adı satın alırken geçmişini merak ediyorsanız, ve rakip incelerken aradaki farkın ne kadarının zaman farkı olduğunu anlamak istiyorsanız.

Bitiş tarihi ise doğrudan risk. Alan adı kaydı bittiğinde site kapanıyor, e-postalar geri dönüyor ve alan adı bir süre sonra başkası tarafından alınabiliyor. Otomatik yenilemeyi açık tutmak ve fatura e-postasının gerçekten okunan bir adrese gitmesini sağlamak, yılda bir kez yapılacak en ucuz koruma.

Neden `.com.tr` için kayıt bilgisi yok?

Bu aracın açıkça yazması gereken bir sınırı var. Kayıt bilgisi RDAP protokolünden okunuyor: WHOIS'in yerini alan, JSON konuşan ve beş yüz doksan uzantıda çalışan resmî standart.

.tr uzantısı bu protokole katılmıyor. Türkiye'nin alan adı kayıt otoritesi yalnız kendi sorgu sayfasından bilgi veriyor ve makine okunur bir ucu yok. Yani .com.tr bir alan adının yaşını, bitiş tarihini ve kayıt şirketini burada gösteremiyoruz.

Bunu "veri bulunamadı" deyip geçmek yerine açıkça yazıyoruz, çünkü aracın çalışmadığını sanmak ile bir uzantının katılmadığını bilmek farklı şeyler. .com.tr bir alan adının kayıt bilgisi için nic.tr sorgu sayfasına bakmanız gerekiyor.

DNS kayıtları .tr için de eksiksiz çalışıyor. Kısıt yalnız kayıt künyesinde; A, MX, TXT ve NS kayıtlarının hepsi normal biçimde geliyor.

Bu araca ne zaman bakmalı?

Site açılmıyorsa. A kaydının olup olmadığı, sorunun DNS'te mi yoksa sunucuda mı olduğunu ilk saniyede söylüyor.

E-postalar gitmiyor ya da spam'e düşüyorsa. MX ve SPF kayıtlarına bakmak, sorunu e-posta sağlayıcısıyla konuşmadan önce daraltıyor.

Barındırma ya da ajans değiştirirken. NS kayıtları DNS'i kimin yönettiğini gösteriyor; devir sırasında en sık unutulan ve en çok kesinti yaratan şey bu.

Yılda bir kez, hiçbir sebep yokken. Bitiş tarihine bakmak otuz saniye sürüyor ve alan adını kaybetmenin bedeli geri dönüşü olmayan bir kayıp.

Alan adı satın almadan önce. Yaşı, kayıt şirketi ve durum bilgileri, alan adının geçmişi hakkında ilk fikri veriyor.