AI Cevap Bloğu Üretme Aracı

Giriş

Dil modelleri bir başlığın altındaki ilk paragrafı pasaj olarak alıp çoğu zaman olduğu gibi alıntılıyor. Yani bir sorunun cevabı, o paragrafın İÇİNDE olmak zorunda.

Yaygın alışkanlık tersi: başlıktan sonra bir giriş cümlesi geliyor, asıl cevap üçüncü paragrafta çıkıyor. Okur için sorun değil; model için sorun, çünkü aldığı pasajın içinde cevap yok.

Bu araç cevabı sizin yerinize yazmıyor. Sorunun türünü tanıyor, cevabın hangi parçalardan oluşması gerektiğini söylüyor ve siz yazarken denetliyor: uzunluk, ilk cümle, dolgu kalıpları ve türe özel koşullar.

Cevap bloğu nedir?

Bir sorunun cevabını, başlığın hemen altında, tek başına okunduğunda da anlaşılacak biçimde veren kısa paragrafa cevap bloğu deniyor. İngilizce kaynaklarda answer block adıyla geçiyor; Google'ın sonuç sayfasındaki karşılığına featured snippet, yapay zekâ cevaplarına yönelik çalışmanın tamamına ise answer engine optimization, kısaca AEO deniyor.

Biçimin kuralı basit: soruyu ilk cümlede cevaplayın, ayrıntıyı sonraya bırakın. "Bu konuda pek çok görüş var" diye açılan bir paragraf, cevabı üçüncü cümleye ittiği için alıntılanmıyor.

Uzunluk da rastgele değil. Öne çıkan snippet'lerin ve yapay zekâ cevaplarındaki pasajların büyük kısmı kırk ile altmış kelime arasında kalıyor; araç bu aralığı hedefliyor ve yazdığınız metni sayarken gösteriyor.

Neden ayrı bir blok yazmak gerekiyor?

Çünkü iyi bir yazı ile iyi bir pasaj aynı şey değil. İyi yazı okuru hazırlayarak ilerliyor: bağlam kuruyor, örnek veriyor, sonra sonuca varıyor. Pasaj ise bağlamsız okunuyor; model onu sayfadan söküp cevabının içine koyuyor.

Sökülen paragrafın kendi başına ayakta durması gerekiyor. İçinde "yukarıda anlattığımız gibi" ya da "bu durumda" varsa, o cümle tek başına bir şey ifade etmiyor ve model onu almıyor.

Bu yüzden cevap bloğu yazının yerine geçmiyor, başına geliyor. Soruyu doğrudan cevaplayan bir paragraf koyup ayrıntıya sonra geçmek hem okuru hem modeli memnun ediyor; okur cevabı hemen alıyor, isteyen aşağı iniyor.

Cevabı neden biz yazmıyoruz?

Sizin hizmetinizin fiyatını, süresini ya da kapsamını bilmiyoruz. Bilmediğimiz bir şeyi şablonla üretmek, doğru görünen ama yanlış olan bir metin çıkarır.

Yanlış bir cevap yalnız bir cümleyi bozmuyor. Dil modelleri o cümleyi alıntılayıp sizin adınıza söylüyor; düzeltmesi de zor oluyor, çünkü artık başka bir yerde duruyor.

Bu yüzden araç yapıyı veriyor. Fiyat sorusunda "bir aralık verin" diyor, aralığı siz yazıyorsunuz. Evet-hayır sorusunda "ilk kelime evet ya da hayır olsun" diyor, hangisi olduğunu siz biliyorsunuz.

Aynı ilke meta üreticide de geçerli: iskeleti araç kurar, iddiayı siz yazarsınız.

Soru türü cevabın şeklini belirliyor

Her soru aynı biçimde cevaplanmıyor. Araç sorunun türünü metinden tanıyor ve ona göre farklı bir iskelet veriyor.

Fiyat ve miktar soruları bir ARALIK istiyor. "Değişkenlik gösterir" diye başlayan bir cevap alıntılanmıyor; ortada alıntılanacak bir bilgi yok. Araç bu türde cevapta sayı olup olmadığını denetliyor.

Evet-hayır soruları ilk kelimede kapanmalı. "Duruma göre" diye başlayan cevap, kullanıcının sorduğu soruyu cevaplamıyor; koşul ikinci cümlede gelir.

Tanım soruları "X, … olan bir …dır" kalıbını istiyor. Bu kalıp modellerin en çok alıntıladığı yapı ve araç kalıbın kurulup kurulmadığına bakıyor.

Yöntem soruları adım istiyor ve adımlar paragraf değil liste olmalı; modeller listeyi bütün olarak alıyor.

Dolgu kalıpları pasajın yerini kaplıyor

"Bu sorunun cevabı", "günümüzde", "bilindiği üzere", "oldukça önemlidir"… Bu kalıplar hiçbir şey söylemiyor ama pasajın başında yer kaplıyor.

Modelin aldığı pasaj sınırlı. İlk iki cümlesi dolguysa geriye cevap için az yer kalıyor ve alıntı, cevabın kendisini içermeyen bir parça oluyor.

Araç bilinen dolgu kalıplarını arıyor ve bulduğunda söylüyor. Liste kısa ve elle yazıldı: Türkçe metinlerde gerçekten sık görülen açılışlar.

Aynı sebeple pazarlama sıfatları da zararlı: "sektörün öncüsü", "yenilikçi çözümler". Alıntılandığında hiçbir şey söylemiyor ve güvenilirliği düşürüyor.

Rakip karşılaştırma neden SERP analizi değil?

Araç, verdiğiniz iki üç adresi gerçekten açıp aynı sorunun altındaki paragrafı çıkarıyor: kaç kelime, sayı var mı, ilk cümlesi ne kadar uzun, dolgu kalıbıyla mı başlıyor. Sonra rakiplerin açtığı ama sizde karşılığı olmayan bölümleri listeliyor.

Eksik olan tek şey SIRALAMA. "Bu sorguda ilk on sonuç şunlar" demek için ücretli bir SERP servisi gerekiyor; ücretsiz yolları ölçtük ve çalışmıyor. Google'ın öneri ucu sunucu adreslerinden gelen çok kelimeli sorgulara boş dönüyor, Google'ı kazımak hem engelli hem şartlarına aykırı, Bing'in öneri ucu ise Türkçe sorguya başka dilde sonuç veriyor.

Bu yüzden rakibi siz seçiyorsunuz. Karşılığında elde ettiğiniz şey tahmin değil: sayfa gerçekten açılıyor, paragraf gerçekten oradan çıkıyor.

Karşılaştırmayı anlamlı kılan bir ayrıntı: sayfa mobilyası ayıklanıyor. "Kaynaklar", "Bu sayfayı paylaşın", "Güncelleme geçmişi" gibi her sayfada tekrar eden başlıklar konu sayılmıyor; liste sayfalarındaki kart başlıkları da bölüm sayılmıyor.

Birden çok rakipte geçen bir konu, o sorunun gerçekten sorulduğunun işareti. Tek rakipte geçen bir başlık ise sadece o sitenin tercihi olabilir.

Neden 40-60 kelime?

40 kelimenin altındaki bir cevap tek başına bir şey söylemiyor: koşulu, ölçüsü ya da örneği yok. Alıntılandığında eksik kalıyor.

80 kelimenin üstündeki bir paragraf ise pasajlara bölünürken ortadan ikiye ayrılıyor. Birinci yarıda konu var cevap yok, ikinci yarıda cevap var konu yok.

40-60 aralığı bu ikisinin arası: tam bir cevap, ama tek parça kalabilecek bir uzunluk. Araç 80 kelimeye kadar uyarı vermiyor, üstünde vermeye başlıyor.

Ayrıntı bu paragrafa değil ALT BAŞLIKLARA gidiyor. Araç sorunun türüne göre hangi alt başlıkların açılacağını da öneriyor; sayfanın okunabilirlik denetiminde bu yapının karşılığını görebilirsiniz.