Site Altyapısı Tespiti

Giriş

Bir siteye bakıp "bu neyle yapılmış" sorusunu cevaplamak, göründüğünden çok daha işe yarar. Rakibinizin hangi altyapıda olduğunu bilmek onun neyi kolay, neyi zor yaptığını söylüyor. Devraldığınız bir siteyi kime teslim edeceğinizi belirliyor. Teklif alırken karşınızdakinin sizi tanıyıp tanımadığını anlamanızı sağlıyor.

Dünya araçları bu işi yapıyor ama Türkiye'yi tanımıyorlar: WordPress ve Shopify'ı biliyorlar, Ticimax'i, İdeasoft'u, ikas'ı, T-Soft'u ve Faprika'yı görmüyorlar. Oysa Türkiye'de e-ticaret yapan KOBİ'lerin önemli bir bölümü bu beşinden birinde.

Bu araç sitenin altyapısını, geliştirme çatısını, sunucusunu ve kurulu ölçüm araçlarını gösteriyor. Her satırda kanıtı da var: eşleşmeyi sağlayan adres ya da işaret.

Site altyapısı tespiti nedir?

Bir sitenin hangi yazılımlarla kurulduğunu dışarıdan bakarak çıkarma işine site altyapısı tespiti deniyor. Türkçede "CMS tespiti" ya da "site teknolojisi sorgulama" olarak da anılıyor; İngilizce kaynaklarda technology lookup veya tech stack detector adıyla geçiyor ve alanın en bilinen örneği BuiltWith.

Tespit tahmine değil imzaya dayanıyor. Her sistem arkasında iz bırakıyor: WordPress /wp-content/ yolunu kullanıyor, Shopify kendi betiğini yüklüyor, sunucular Server ve X-Powered-By başlıklarıyla kendini tanıtıyor. Araç sayfayı açıp bu izleri topluyor ve hangi imzaya dayandığını tek tek yazıyor.

Bulunamaması bir kusur değil. Bazı siteler izlerini bilerek siliyor, bazıları da özel yazılmış oluyor; ikisinde de dürüst cevap "belirlenemedi" oluyor ve araç bunu uydurmak yerine söylüyor.

Bunu bilmek ne zaman gerekiyor?

En sık üç durumda. Birincisi devraldığınız bir siteyi tanımak: SEO çalışmasına başlamadan önce, önereceğiniz düzeltmelerin o sistemde nasıl yapıldığını bilmeniz gerekiyor. WordPress'te bir eklenti ayarı olan iş, özel yazılmış bir sitede geliştirici işi oluyor.

İkincisi teklif hazırlamak. Bir sistemin sınırlarını bilmeden verilen süre tahmini genelde tutmuyor.

Üçüncüsü güvenlik tarafı: sürüm bilgisini açıkta bırakan bir kurulum, bilinen açıkları arayan otomatik taramalara adres veriyor. Sunucu ve sürüm başlıklarını kapatmak HTTP başlık denetiminde ayrıca ele alınıyor.

Tespit nasıl yapılıyor?

Her altyapı arkasında iz bırakıyor. Dosyalarını kendi sunucusundan servis ediyor, kendi klasör yapısını kullanıyor, kendi değişken adlarını yazıyor. Bunlar gizlenebilir ama pratikte neredeyse hiç gizlenmiyor.

Araç sayfayı açıp iki dar yerde arama yapıyor: dosya adresleri (src ve href değerleri) ve kod işaretleri (generator etiketi, __NEXT_DATA__ gibi teknik diziler). Buna bir de sunucunun gönderdiği yanıt başlıkları ekleniyor.

Marka adının sayfanın metninde geçmesi imza sayılmıyor ve bunun somut bir sebebi var: aracın ilk sürümü kendi sitemizi "PrestaShop" olarak işaretledi, çünkü ana sayfamızda çalıştığımız altyapıları sayan bir liste var. Bir ajans ya da hizmet sitesinde bu hata garantidir. Arama yüzeyi bu yüzden daraltıldı.

Sonuçlar üç güven düzeyinde geliyor: kesin (yalnız o altyapıda bulunan bir iz), güçlü ihtimal ve zayıf ipucu. Zayıf bir ipucunu kesin sonuç gibi sunmak, yanlış karar verdirmenin en kolay yolu.

Bunu bilmek ne işe yarıyor?

Devraldığınız sitede. Eski ajansın gittiği, şifrelerin kaybolduğu bir siteyi kimin sürdüreceğine karar vermek için önce neyle yapıldığını bilmek gerekiyor. Kiralık bir altyapıysa (Ticimax, İdeasoft, ikas) yapabilecekleriniz o altyapının izin verdiğiyle sınırlı; kendi sunucunuzdaki bir WordPress ise sınır yok ama bakım da sizde.

Teklif alırken. Size teklif veren kişi altyapınızı tanıyor mu? Kiralık altyapılarda robots.txt ya da başlık yapısı gibi şeyleri değiştirmek çoğu zaman panelin izin verdiği kadar mümkün; bunu bilmeyen biri yapamayacağı işleri vaat ediyor demektir.

Rakip incelerken. Rakibiniz sizinle aynı kiralık altyapıdaysa teknik olarak elinizde aynı imkânlar var demektir; fark içerikten ve yerel görünürlükten çıkacak. Farklı bir altyapıdaysa neyi daha kolay yaptığını görmüş olursunuz.

Kendi sitenizde. Kurulu ölçüm araçlarını görmek çoğu işletme için sürpriz oluyor: ya hiç ölçüm yok, ya da yıllar içinde üst üste binmiş üç ayrı sayaç var ve hepsi farklı rakam veriyor.

Ölçüm yoksa geri kalanı konuşmak zor

Araç ölçüm ve reklam araçlarını ayrı bir bölümde gösteriyor. Bunun sebebi şu: KOBİ sitelerinde en sık eksik olan şey ölçüm ve eksikliği en pahalı olan şey de o.

Ölçüm yoksa kaç ziyaretçi geldiğini, hangi sayfanın işe yaradığını, reklamın dönüp dönmediğini bilmiyorsunuz demektir. SEO çalışmasının sonucunu görmenin başka bir yolu da yok: sıralama ekran görüntüsü bir şey ifade etmiyor, önemli olan gelen ziyaretçi ve ondan çıkan müşteri.

Tersi de var: üst üste binmiş ölçüm. Yıllar içinde bir ajans Analytics kurmuş, bir başkası Tag Manager eklemiş, üçüncüsü doğrudan sayfaya kod yapıştırmış. Aynı ziyaret iki kez sayılıyor ve rakamlar birbirini tutmuyor.

Ölçümü kurduktan sonra hangi kampanyanın ne getirdiğini ayırmak için UTM üreticisine, gelen trafiğin işletmeye ne kattığını hesaplamak için getiri hesaplayıcıya bakabilirsiniz.

Aracın göremedikleri

Tespit ham HTML üzerinden yapılıyor; betikler çalıştırılmıyor. Bu, sonradan JavaScript ile yüklenen araçların görünmemesi anlamına geliyor. Google Tag Manager üzerinden yüklenen bir ölçüm aracı, Tag Manager'ın kendisi görünse bile ayrı ayrı listelenmeyebiliyor.

Bazı siteler tanımadıkları kullanıcı aracısına kapı açmıyor ve 403 dönüyor. Bu bir hata değil, sitenin tercihi. Araç bu durumda tarayıcı olarak yeniden denemeyi öneriyor.

Bir de arkasına güvenlik katmanı ya da CDN konmuş siteler var. Sunucu başlığında Cloudflare görünüyorsa bu, sitenin Cloudflare'de barındırıldığı anlamına gelmiyor: Cloudflare önde duran bir ağ, asıl sunucu arkasında ve görünmüyor.

Son olarak: özel yazılmış bir sitede tanınacak bir imza olmayabilir. "Bulunamadı" sonucu, sitenin bilinen bir altyapıda olmadığını söylüyor; kötü ya da eski olduğunu değil.