Fotoğraftan EXIF ve Konum Bilgisi Silme

Giriş

Telefonla çekilen bir fotoğraf siteye olduğu gibi konduğunda üç sorun birden geliyor: içinde çekildiği yerin koordinatı var, dört bin piksel genişliğinde ve dört megabayt ağırlığında, adı da IMG_4821.jpg.

Bu araç üçünü tek adımda çözüyor. Nerede kullanacağınızı seçiyorsunuz; ölçü, biçim, kalite ve dosya adı ona göre kuruluyor.

Görseliniz cihazınızdan çıkmıyor. İşlem tarayıcınızda yapılıyor, hiçbir dosya bize ulaşmıyor.

EXIF nedir, neden siliniyor?

Fotoğraf makineleri ve telefonlar çektikleri her karenin içine bir bilgi bloğu gömüyor: EXIF. İçinde cihazın markası ve modeli, çekim tarihi ve saati, ayarlar ve çoğu zaman GPS koordinatı bulunuyor. İngilizce kaynaklarda temizleyen araçlara EXIF cleaner ya da metadata remover deniyor.

Türkçede bu iş EXIF silme, fotoğraftan konum bilgisi silme ya da fotoğraf üstveri temizleme diye anılıyor. Aranan şey çoğu zaman aynı: resmin içindeki konumun görünmemesi.

Koordinat kısmı ciddi. Evinizde çektiğiniz bir ürün fotoğrafını siteye koyduğunuzda, o dosyayı indiren herkes evinizin konumunu birkaç metre hassasiyetle görebiliyor. Aynı şey atölye, depo ve çocuğunuzun okulu için de geçerli.

EXIF'in yanında IPTC ve XMP blokları da olabiliyor: telif satırı, düzenleyen kişinin adı, kullanılan yazılım. Araç görseli yeniden kodladığı için üçü de birden düşüyor.

Silmenin bir yan faydası daha var: bu bloklar bazen elli kilobaytı buluyor ve küçük bir görselde ağırlığın kayda değer kısmını oluşturuyor.

Neden ayar değil de amaç soruluyor?

Benzer araçlar üç düğme veriyor: biçim seç, kaliteyi kaydır, genişlik yaz. İşletme sahibi üçünün de doğru cevabını bilmiyor ve bilmesi de gerekmiyor.

Bildiği tek şey görseli nerede kullanacağı. Araç bu yüzden onu soruyor ve geri kalanını kendisi kuruyor.

Ölçüler uydurma değil. Paylaşım kartı için 1200×630, bütün platformlarda kırpılmadan çıkan tek oran. Ağırlık hedefi 300 KB: WhatsApp büyük dosyalarda kartı çekmekte zorlanıyor ve önizleme boş görünüyor. Üstelik WhatsApp'ta önbelleği dışarıdan yenilemenin yolu yok, yani ilk seferde doğru olmak gerekiyor.

Yazı içi görselde sınır 1600 piksel: gövde genişliği çoğu sitede 800 pikselin altında ve iki kat yoğunluklu ekranlar için 1600 yetiyor. Daha büyüğü hiçbir cihazda görünmüyor, yalnız indiriliyor.

Dosya adı bir SEO alanıdır

Google görselin ne olduğunu anlamak için birkaç ipucu kullanıyor ve dosya adı bunlardan biri. IMG_4821.jpg hiçbir şey söylemiyor; kadikoy-kombi-bakimi.jpg söylüyor.

Türkçede bir tuzak var: adres ve dosya adında ı ş ğ ü ö ç harfleri bulunamıyor. Bırakırsanız tarayıcı onları yüzde işaretli koda çeviriyor ve kombi-bak%C4%B1m%C4%B1.jpg gibi okunmaz bir şey ortaya çıkıyor.

Araç dönüşümü Türkçe kurallarıyla yapıyor. Bu önemli çünkü tarayıcıların varsayılan küçültmesi İngilizceye göre çalışıyor: İ harfini yanlış düşürüyor ve ı harfini olduğu gibi bırakıyor. Aynı mantık URL üreticisinde de kullanılıyor.

Dosya adı yeterli değil: alt metin

Dosya adını düzeltmek işin yarısı. Görselin sayfadaki alt özniteliği, hem ekran okuyucu kullanan ziyaretçi için hem görsel arama için asıl kaynak.

Bu araç alt metni yazamıyor, çünkü görselde ne olduğunu bilen sizsiniz. Yükledikten sonra alt metin denetleyicisiyle sayfanızdaki eksikleri görebilirsiniz.

Kısa kural: beş ile on beş kelime, görselde ne varsa o. Anahtar kelime doldurmayın; ekran okuyucuda anlamsız çıkıyor ve spam olarak değerlendiriliyor.

Aracın yapamadıkları

AVIF çıktısı yok. Tarayıcılar AVIF kodlamayı desteklemiyor ve desteklemediğini de söylemiyor: istendiğinde sessizce PNG üretiyor. Ölçtük. Sunsaydık size .avif adlı bir PNG vermiş olurduk; sunmuyoruz.

HEIC açılmıyor. iPhone'un varsayılan biçimi tarayıcıda yerli olarak çözülmüyor. Telefonunuzun ayarlarından "En Uyumlu" seçeneğini açarsanız fotoğraflar JPEG olarak kaydediliyor.

EXIF yalnız JPEG'de okunuyor. PNG ve WebP'de gömülü bilgi nadir ve farklı yerde duruyor; oralarda "okunamadı" diyoruz. Silme işi yine de çalışıyor: görsel yeniden kodlandığı için ek bloklar biçimden bağımsız olarak düşüyor.

Bir de kırpma konusunda dürüst olalım: sabit oranlı amaçlarda görsel ortadan kırpılıyor. Konu kenardaysa kesilebilir; çıktıyı gözden geçirin.