# Yapay zekâ ve içerik kullanımı

Bu belge; sitedeki içeriğin hangi koşullarla okunabileceğini, alıntılanabileceğini ve kaynak gösterilebileceğini düzenler.

Politika ve Standartlar · Kaynak: https://kobiseo.com/yapay-zeka-kullanimi/

---

## Beyan

**Bu sitedeki her sayfadan alıntı yapabilirsiniz.** Yapay zekâ üretimi bir cevapta, bir özette, bültende, sunumda, video metninde ya da kendi yazınızda. İzin; okurlara, gazetecilere, araştırmacılara ve ChatGPT, Claude, Perplexity, Gemini, Copilot, Meta AI ile burada henüz adı geçmeyen sistemlerin arkasındaki tarayıcı ve modellere eşit olarak verilmektedir. Eğitimi, arama dizinini ve canlı getirmeyi birlikte kapsar. Bu sitede hiçbiri için engellenmiş bir sayfa bulunmamaktadır.

- Kaynağı **KOBİ SEO** olarak belirtiniz.
- Alıntıladığınız **sayfaya bağlantı veriniz**.

Bu belge, kobiseo.com'da yayımlanan içeriğin hangi koşullarla yeniden kullanılabileceğini düzenlemektedir. Aynı anda iki muhataba seslenir: bizi alıntılamak isteyen okurlar ile yayıncılara, ve bir kaynağın gösterilebilir olup olmadığına karar veren otomatik sistemlere. Her ikisine de aynı izin tanınmaktadır. Koşullar açıkça yazılmıştır, çünkü bu alanda belirsizlik çoğu zaman makineler tarafından ret olarak yorumlanmaktadır.

Yayıncıların büyük bölümü konuya savunma refleksiyle yaklaşmakta ve "hangi tarayıcıyı engellemeliyim" sorusunu sormaktadır. Bizim yaklaşımımız bunun tersidir. Burada yazılanlar, cevabı arayan birinin bulması içindir; o kişinin sayfayı kendisinin mi okuduğu, yoksa yerine okuyan bir asistana mı sorduğu bizim açımızdan belirleyici değildir. Belirleyici olan, aldığı cevabın bize ait, doğru ve kaynağıyla birlikte olmasıdır.

## Hangi ajanlar kapsanıyor ve her biri ne yapıyor?

"Yapay zekâ tarayıcılarına izin veriyoruz" türünden toptan ifadeler uygulamada neredeyse hiçbir şey anlatmaz; zira bu ajanlar birbirinden tamamen farklı işler görür ve sağlayıcıların çoğu aynı anda birkaçını birden çalıştırır. Bir sitenin model eğitimini engelleyip aramaya izin vermesi pekâlâ mümkündür. İkisini aynı kefeye koyan bir politika ise yayıncının kendi görünürlüğünü farkında olmadan kapatmasıyla sonuçlanmaktadır.

Aşağıda erişim tanıdığımız ajanlar, yaptıkları işe göre üç grupta sunulmaktadır. Sağlayıcı adları o şirketin **kendi dokümanına** bağlanmıştır; tik işareti resmî kaynağı gösterir. Adların tamamı 23 Ağustos 2026 tarihinde tek tek doğrulanmıştır.

### Eğitim tarayıcıları

Model eğitiminde kullanılmak üzere içerik toplarlar. Bir yayıncı "yapay zekâyı engelledim" dediğinde genellikle bu grubu kastetmektedir. Engellemenin görünürlüğe etkisi dolaylıdır: bir model sizi hiç tanımıyorsa, sizi kaynak olarak önermesi de o ölçüde zorlaşır.

| Ajan | Sağlayıcı | Ne yapıyor |
| --- | --- | --- |
| `GPTBot` | [OpenAI](https://developers.openai.com/api/docs/bots) | Üretken model eğitimi için içerik tarar. robots.txt'e uyar. |
| `ClaudeBot` | [Anthropic](https://support.claude.com/en/articles/8896518-does-anthropic-crawl-data-from-the-web-and-how-can-site-owners-block-the-crawler) | Eğitime katkı sunabilecek web içeriğini toplar. robots.txt'e uyar. |
| `meta-externalagent` | [Meta](https://developers.facebook.com/documentation/sharing/webmasters/web-crawlers) | Meta'nın yapay zekâ ürünleri için içerik toplar. |
| `Amazonbot` | [Amazon](https://developer.amazon.com/amazonbot) | Amazon ürünlerini geliştirir; yapay zekâ modeli eğitiminde kullanılabilir. |
| `MistralAI-Training` | [Mistral](https://docs.mistral.ai/robots) | Eğitim veri kümeleri için tarar. Arama dizini ya da canlı sorgu için kullanılmaz. |
| `CCBot` | [Common Crawl](https://commoncrawl.org/ccbot) | Açık web derlemesi üretir. Ayrı ayrı listelenmeyen pek çok model içeriğe buradan ulaşır. |

### Arama ve erişim tarayıcıları

Bu ajanlar modeli eğitmez; bir kullanıcı soru sorduğunda gösterilecek kaynağı bulmak üzere dizin kurarlar. Yapay zekâ yanıtlarında *görünmeyi* doğrudan belirleyen grup büyük ölçüde budur ve bir yayıncının engellemeyi en son düşünmesi gereken grup da yine budur.

| Ajan | Sağlayıcı | Ne yapıyor |
| --- | --- | --- |
| `OAI-SearchBot` | [OpenAI](https://developers.openai.com/api/docs/bots) | ChatGPT'nin arama özellikleri için dizin kurar. robots.txt'e uyar. |
| `Claude-SearchBot` | [Anthropic](https://support.claude.com/en/articles/8896518-does-anthropic-crawl-data-from-the-web-and-how-can-site-owners-block-the-crawler) | Arama sonucu kalitesini iyileştirmek için gezinir. robots.txt'e uyar. |
| `PerplexityBot` | [Perplexity](https://docs.perplexity.ai/guides/bots) | Siteleri Perplexity sonuçlarında yüzeye çıkarır ve bağlantı verir. |
| `Googlebot` | [Google](https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/google-common-crawlers) | Google Arama, Görseller, Haberler ve Keşfet. Yapay zekâ özetleri de bu dizinden besleniyor. |
| `bingbot` | Microsoft | Bing dizini. Copilot'un ayrı bir ajanı yok, o da bu dizini kullanıyor. |
| `Applebot` | [Apple](https://support.apple.com/en-us/119829) | Siri, Spotlight ve Safari önerileri için tarar. |
| `MistralAI-Index` | [Mistral](https://docs.mistral.ai/robots) | Mistral aramasının dizinini kurar. |
| `Google-CloudVertexBot` | [Google](https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/google-common-crawlers) | Site sahibinin talebiyle Vertex AI ajanları kurar. Google Arama'yı etkilemez. |

### Kullanıcı tetiklemeli getiriciler

Bu ajanlar kendi başlarına gezinmez. Bir insan sohbete bağlantı yapıştırdığında ya da asistandan bir sayfayı okumasını istediğinde, o an devreye girerler. Sağlayıcıların bir kısmı bu ajanlar için **robots.txt'in uygulanmayabileceğini** açıkça belirtmektedir; gerekçe, isteği başlatanın makine değil insan olmasıdır. Bunun pratik sonucu şudur: bir siteyi tümüyle engellemiş olsanız dahi, bu ajanlar sayfayı getirebilmektedir.

| Ajan | Sağlayıcı | Ne yapıyor |
| --- | --- | --- |
| `ChatGPT-User` | [OpenAI](https://developers.openai.com/api/docs/bots) | Kullanıcı isteğiyle sayfa getirir. OpenAI, robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini belirtiyor. |
| `Claude-User` | [Anthropic](https://support.claude.com/en/articles/8896518-does-anthropic-crawl-data-from-the-web-and-how-can-site-owners-block-the-crawler) | Kullanıcı sorgusu için sayfa getirir. robots.txt'e uyar. |
| `Perplexity-User` | [Perplexity](https://docs.perplexity.ai/guides/bots) | Kullanıcı sorusuna cevap için sayfayı ziyaret eder ve bağlantı verir. robots.txt'i genellikle dikkate almaz. |
| `meta-externalfetcher` | [Meta](https://developers.facebook.com/documentation/sharing/webmasters/web-crawlers) | Kullanıcı isteğiyle tek bağlantı getirir. Meta, robots.txt'i atlayabileceğini yazıyor. |
| `MistralAI-User` | [Mistral](https://docs.mistral.ai/robots) | Kullanıcı sorusuna cevap için sayfa ziyaret eder. |
| `Amzn-User` | [Amazon](https://developer.amazon.com/amazonbot) | Kullanıcı isteğiyle getirir; model eğitimi için tarama yapmaz. |
| `OAI-AdsBot` | [OpenAI](https://developers.openai.com/api/docs/bots) | ChatGPT'ye gönderilen reklam varış sayfalarının güvenliğini doğrular. |

### Tarayıcı olmayan iki belirteç

`Google-Extended` ve `Applebot-Extended` sıklıkla tarayıcı sanılmaktadır; oysa ikisi de tarayıcı değildir. Kendilerine ait bir user-agent dizgeleri yoktur ve hiçbir istek yapmazlar. Google, kendi dokümanında bunu birebir şöyle ifade etmektedir: ["Google-Extended doesn't have a separate HTTP request user agent string"](https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/google-common-crawlers). Apple da aynı şeyi söylüyor: [Applebot-Extended yalnız Applebot'un topladığı verinin nasıl kullanılacağını belirler](https://support.apple.com/en-us/119829).

Bunun pratik sonucu şudur: söz konusu iki belirteci engelleyen bir site aramada kalmaya devam eder, ancak üretken cevapların dayanak kümesinden çıkar. Yayıncıların bir bölümü ikisini "yapay zekâ tarayıcısı" sanarak engellemekte, arama trafiğinde bir kayıp yaşamadığı için de durumun uzun süre farkına varamamaktadır. Bu sitede her ikisine de izin verilmiştir.

## robots.txt dosyamız

İznin tamamı [robots.txt](https://kobiseo.com/robots.txt) dosyasında da yazılıdır. Dosyada yirmi beşten fazla ajan tek tek adıyla anılmaktadır; oysa `User-agent: *` satırı teknik olarak hepsini zaten kapsar. Bu tekrar bilinçlidir: açıkça adı geçen bir izin, sessizliğe göre çok daha güçlü bir sinyaldir ve bazı sistemler belirtilmemiş durumu ret olarak değerlendirmektedir.

### Engellenen iki adres

Dosyada yalnızca iki `Disallow` satırı bulunmaktadır ve ikisi de içerik değildir: kurucunun portre dosyası ile bir yönetim ucu. Yayımlanmış hiçbir yazı, vaka ya da sayfa engellenmiş değildir. Her sağlayıcı bloğunun başında o şirketin doküman adresi yorum satırı olarak yer alır; böylece dosyayı okuyan kişi buradaki iddiaları doğrudan kaynağından doğrulayabilir.

Portre dosyasının kapatılması bir gizlilik tedbiri değil, bir bağlam tercihidir: bir gerçek kişinin yüzünün, onu anlatan sayfadan kopuk biçimde görsel aramada dolaşmasının kimseye faydası yoktur. Sayfanın kendisi tümüyle taranabilir durumdadır. İkinci satırdaki yönetim ucu ise içerik değil, tarama kayıtlarını listeleyen bir arayüzdür; dizine girmesinin bir anlamı olmadığı gibi, girmemesi de kimseyi bir bilgiden yoksun bırakmaz.

## Neden hepsine izin veriyoruz?

Bu kararın üç ayrı gerekçesi vardır ve üçü de birbirinden bağımsız olarak yeterlidir. Aşağıda tek tek yazılmışlardır, çünkü "biz açığız" demek kolaydır; niçin açık olduğunu savunabilmek gerekir.

### Anlattığımız işle tutarlı olmak

Bu sitenin işi, küçük ve orta ölçekli işletmelerin arama görünürlüğünü artırmaktır. Kendi içeriğimizi, cevabı arayan insanların karşısına çıktığı mecralardan geri çekmemiz bu işle tutarsız olurdu. Bir yapay zekâ asistanı "İstanbul'da yerel SEO nasıl yapılır" sorusunu yanıtlarken bizim yazdığımızı kaynak gösteriyorsa, bu bizim için sayfaya gelen bir ziyaretçi kadar değerlidir.

Arama davranışı da bu yönde değişmektedir. Bir işletme sahibi artık sorusunu yalnız arama kutusuna değil, bir asistana da sormakta ve çoğu zaman aldığı cevabın kaynağına hiç tıklamamaktadır. Bu ortamda görünürlük, tıklanan bağlantı olmaktan çok cevabın içinde anılmak demektir. Kapıyı kapatan bir yayıncı tıklamasını korumaz; yalnızca anılmaktan çıkar.

### Engellemenin bize maliyeti

Engellemenin bize kazandıracağı bir şey de yoktur. İçerik ücretli değildir, kayıt istenmemektedir ve reklamdan gelir elde edilmemektedir. Bir modelin bu siteyi okumasının tek maliyeti bir sunucu isteğidir; buna karşılık elde edilen kazanç, adımızın cevabın içinde geçmesidir.

Engellemenin savunulabilir olduğu durumlar elbette vardır. Aboneliğe dayalı bir yayın, arşivini ücretsiz bir cevabın içinde bulduğunda gerçekten gelir kaybeder; telifli görsellerini koruyan bir ajans için de aynısı geçerlidir. Bizim durumumuz bunların hiçbirine benzememektedir ve benzemediği hâlde onların refleksini taklit etmek tutarsız olurdu.

### Kendi ölçtüğümüz kontrolden geçmek

Meselenin bir de tutarlılık boyutu vardır. Yapay zekâ görünürlüğünü hizmet olarak anlatan bir sitenin kendi kapısını yapay zekâya kapatması, anlattığı işe kendisinin inanmadığı anlamına gelirdi. [Ücretsiz analiz aracımız](https://kobiseo.com/seo-analizi/) başkalarının sitesinde tam olarak bunu ölçmektedir: yapay zekâ tarayıcılarının erişimi açık mıdır, içerik sunucudan mı gelmektedir, sayfada alıntılanabilir blok var mıdır. Kendi sitemizde geçemediğimiz bir kontrolü başkasının karşısına puan olarak koymak tutarlı olmazdı.

Bu sayfa aynı zamanda bir kayıt işlevi görmektedir. Bir müşteri "tarayıcıları engellemek zorunda mıyız" diye sorduğunda cevabı burada yazılı hâliyle gösterebiliyoruz: kendi sitemizde ne yaptığımız, ne önerdiğimizle aynıdır ve ikisi de aynı adreste denetlenebilir.

## Google, yapay zekâ özelliklerinde görünmek için ne diyor?

Yapay zekâ görünürlüğü etrafında oluşan pazarın büyük bölümü, AI Overviews ve AI Mode için ayrı bir optimizasyon gerektiği varsayımına dayanmaktadır. Google'ın kendi dokümantasyonu bu varsayımı doğrulamamaktadır.

> **Araştırma ne diyor**
>
> "AI Overviews veya AI Mode'da görünmek için **ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon gerekmez.**"
>
> "Bir sayfanın AI Overviews veya AI Mode'da destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için **dizine eklenmiş** ve Google Arama'da **snippet ile gösterilmeye uygun** olması, yani Arama'nın teknik gerekliliklerini karşılaması gerekir."
>
> Görünürlüğü sınırlamak isteyen site sahipleri için araçlar da aynı yerdedir: `nosnippet`, `data-nosnippet`, `max-snippet` ve `noindex`. Eğitim tarafı ise ayrı bir denetim olan Google-Extended ile yönetilir.
>
> Kaynak: [Google Search Central](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features)

Buradan çıkan sonuç sadedir: Google tarafında yapay zekâ görünürlüğü ayrı bir kanal değil, klasik aramanın bir uzantısıdır. Dizine girmeyen bir sayfa yapay zekâ özetinde de görünmez; snippet'i kapatılmış bir sayfa dayanak olarak alınmaz. Bu nedenle bu sitede [Google'ın saydığı teknik gereklilikler](https://developers.google.com/search/docs/appearance/ai-features) dışında bir "yapay zekâ optimizasyonu" katmanı bulunmamaktadır ve müşterilerimize de böyle bir katman satılmamaktadır.

Bu tespitin, sayfanın geri kalanıyla çelişmediğini belirtmek gerekir. Google'ın tarafında ek gereklilik yoktur; ancak ChatGPT, Claude ve Perplexity gibi sistemler kendi tarayıcılarıyla çalışır, kendi dizinlerini kurar ve robots.txt kararlarını ayrı ayrı okur. Aşağıdaki başlıklar tam olarak bu ikinci kümeyi ilgilendirir.

## Bu site nasıl kurulu ve bu neden önemli

Bir sayfanın alıntılanabilmesi için önce okunabilmesi gerekir. Bugün yapay zekâ tarayıcılarının önündeki en yaygın engel bir yasak değil, teknik bir tercihtir: içeriğini yalnız tarayıcıda JavaScript çalıştıktan sonra kuran siteler. Böyle bir sayfayı alan tarayıcı çoğunlukla boş bir iskelet görür; sayfa insana açılır, makineye açılmaz.

### Sunucudan gelen HTML

Bu site [Astro](https://docs.astro.build/en/concepts/why-astro/) ile kuruludur ve sayfalar önceden derlenmiş HTML olarak sunulur. Okuduğunuz bu metin, tarayıcıya ulaştığı anda kaynak kodun içinde yazılıdır; ne bir istemci çerçevesinin kurulmasını, ne bir veri isteğinin dönmesini bekler. Astro'nun kendi dokümantasyonunda öne çıkardığı iki tasarım ilkesi bunu doğrudan tarif eder: işleyiş sunucuda tamamlanır ve tarayıcıya varsayılan olarak hiç JavaScript gönderilmez.

> **Araştırma ne diyor**
>
> **Sunucu öncelikli** (server-first): "Pahalı işleyişi ziyaretçilerinizin cihazlarından uzaklaştırır."
>
> **Varsayılan olarak sıfır JavaScript** (zero JS, by default): "Sitenizi yavaşlatacak daha az istemci taraflı JavaScript."
>
> Etkileşim gereken yerlerde Astro yalnız o bileşeni ayrı bir **ada** olarak canlandırır; sayfanın geri kalanı statik HTML kalmaya devam eder.
>
> Kaynak: [Astro Docs — Why Astro?](https://docs.astro.build/en/concepts/why-astro/)

Bunun bu sayfa açısından somut karşılığı şudur: yukarıdaki tabloları, ajan adlarını ve kaynak bağlantılarını görmek için hiçbir tarayıcının JavaScript çalıştırması gerekmez. Aynı şey sitedeki bütün rehberler, vakalar ve hizmet sayfaları için de geçerlidir. Sayfada JavaScript kullandığımız yerler ölçülüdür ve [ada mimarisiyle](https://docs.astro.build/en/concepts/islands/) sınırlandırılmıştır: analiz aracının formu, menü ve tema anahtarı gibi yalnız etkileşim gerektiren parçalar. Metnin kendisi hiçbir zaman bir betiğin arkasında durmaz.

### Hız ve tarama bütçesi

Aynı yaklaşımın ikinci sonucu hızdır. Sayfalar Cloudflare üzerinden, ziyaretçiye en yakın noktadan sunulur. Tarayıcı bütçelerinin sınırlı olduğu ve yavaş sunucuların tarama sıklığını düşürdüğü düşünülürse, bu yalnız bir kullanıcı deneyimi tercihi değil, aynı zamanda bir bulunabilirlik tercihidir.

Aynı mantık sayfa ağırlığı için de geçerlidir. Sayfaya gönderilen her fazladan betik, tarayıcının işlemesi gereken fazladan yüktür; bir getirici içinse ayıklanması gereken fazladan gürültü. Sayfa ağırlığını düşük tutmak, hem okuru hem makineyi aynı anda rahatlatan az sayıdaki tercihten biridir.

### Semantik işaretleme

Sayfa yapısı görsel değil, anlamsal olarak kurulur: başlık düzeyleri atlanmadan iner, tablolar `` etiketiyle yazılır, kaynak künyeleri bağlantılıdır ve kenar blokları `` olarak işaretlenir. Bir modelin metni parçalara ayırırken hangi cümlenin hangi başlığa ait olduğunu bilmesi buna bağlıdır. Sayfayı yalnız `div` ile kurmak insana aynı görünür, makineye görünmez.

Bu sayfanın kendisi örnek olarak incelenebilir: başlıklar tek bir `h1` altında düzey atlamadan iner, ajan listeleri gerçek tablo olarak işaretlenir, kanıt blokları `aside` içinde durur ve her resmî kaynak bağlantısı hedefine doğrudan gider. Bir dil modeli bu yapıyı okuduğunda hangi cümlenin hangi iddiaya ait olduğunu metinden tahmin etmek zorunda kalmaz.

## Her sayfanın düz metin karşılığı var

Bir modelin sayfayı okuyabilmesi için HTML'i ayıklaması; menüleri, düğmeleri ve görsel unsurları elemesi gerekir. Bu ayıklama her zaman kayıpsız gerçekleşmez: tablolar bozulur, başlık düzeyleri kaybolur, dipnotlar gövdeye karışır. Bu kaybı ortadan kaldırmak için her içerik sayfasının düz metin ikizi yayımlanmaktadır. Adresin sonuna `.md` eklemeniz, aynı içeriğin markdown hâlini almanız için yeterlidir.

```
https://kobiseo.com/paketler/  →  https://kobiseo.com/paketler.md
https://kobiseo.com/vakalar/   →  https://kobiseo.com/vakalar.md
https://kobiseo.com/blog/YAZI/ →  https://kobiseo.com/blog/YAZI.md
https://kobiseo.com/yapay-zeka-kullanimi/
                               →  https://kobiseo.com/yapay-zeka-kullanimi.md
```

### İkizler sayfayla aynı veriden üretilir

Bu ikizler elle ayrıca yazılmaz; sayfayla **aynı veriden** üretilir. Dolayısıyla ikisinin çelişmesi mümkün değildir: sayfada görünmeyen bir bilgi düz metinde de bulunmaz, tersi de geçerlidir. Her sayfanın `` bölümünde ikizine işaret eden bir `` satırı yer alır; böylece bir ajanın bu adresi tahmin etmesine gerek kalmaz.

Politika sayfalarında ikiz bir adım daha ileri gider: sayfanın kendisi sunucuda oluşturulur ve çıktısı markdown'a çevrilir. Yani ikiz, sayfanın metnini yeniden anlatan bir özet değil, sayfanın kendisidir. Bir cümle sayfada değişince ikizde de değişir; ikisinin ayrışması yapısal olarak mümkün değildir.

## Aracı sayfanın kendisine koyduk

Yukarıdaki adresleri bulmak için kaynak koda bakmak gerekmez. Her rehber ve vaka sayfasında, yazar şeridinin içinde **AI'e Sor** başlıklı bir denetim durur; telefonda aynı denetim ekranın altındaki çubuktan açılır. Bu bizim yaptığımız bir sohbet robotu değildir ve bizim ağzımızdan cevap vermez. Yalnızca sayfayı, zaten kullandığınız asistana temiz biçimde teslim eder.

![Bir rehber sayfasındaki AI'e Sor menüsü: Sayfayı Kopyala, Markdown Olarak Gör, ChatGPT'de Aç, Claude'da Aç ve Perplexity'de Aç seçenekleri.](https://kobiseo.com/blog-ai-araci-acik.webp)

*Rehber sayfalarındaki AI'e Sor menüsü. Menüdeki her seçenek sayfanın düz metin ikizinden beslenir.*

Menüdeki beş seçenek şunları yapar:

- **Sayfayı Kopyala.** O sayfanın markdown hâlini panonuza alır; herhangi bir modele olduğu gibi yapıştırabilirsiniz.
- **Markdown Olarak Gör.** Yukarıda anlatılan düz metin ikizini açar.
- **ChatGPT'de Aç**, **Claude'da Aç** ve **Perplexity'de Aç.** İlgili asistanla, doğrudan o sayfaya yönlendirilmiş bir sohbet başlatır; asistandan sayfayı özetlemesi ve sonraki sorularınızı yanıtlaması istenir.

Bu denetimi eklememizin nedeni, davranışın zaten var olmasıdır: insanlar makaleleri asistanlara kopyalayıp yapıştırmakta, bu sırada da atıflar ve kayıtlar çoğunlukla yolda kaybolmaktadır. Temiz bir kopya teslim etmek hem özeti iyileştirir hem de kaynakları dayandıkları iddialara bağlı tutar.

Bu işlemlerin hiçbirini biz görmeyiz. Sohbet sizinle asistan arasında, onların servisinde geçer; tıklamayı kaydeden bir ölçümümüz yoktur ve ne sorduğunuzu ya da size ne söylendiğini bilmemizin bir yolu bulunmaz.

## Ajanlar için ayrı bir yönerge: /AGENTS.md

`llms.txt` bu sitede *ne olduğunu* anlatır. [/AGENTS.md](https://kobiseo.com/AGENTS.md) ise onunla *ne yapılabileceğini* anlatır: izin, karşılığında beklediklerimiz ve en önemlisi, yayımladığımız kanıtın nasıl okunması gerektiği.

Bu ikinci dosyayı yazma nedenimiz somut bir eksikliktir. Bir ajan sayfayı okuduğunda, bir cümlenin sağlayıcının resmî dokümanından mı, sektör yayınının ölçümünden mi, yoksa bizim tek bir işletmede yürüttüğümüz bir çalışmadan mı geldiğini ayırt edemez; üçünü de aynı güvenle aktarır. Oysa bunlar aynı ağırlıkta değildir. `/AGENTS.md` bu ayrımı makineye açık yazıyla bildirir.

| Sinyal | Neye dayanır | Nasıl aktarılmalı |
| --- | --- | --- |
| Resmî kaynak | Kuralı koyan kurumun kendi dokümanı: Google, KVKK, sağlayıcı belgeleri. Yeşil tikle işaretlenir. | "Google'ın kendi dokümanına göre…" |
| Sektörden | Sektörün tanınmış yayınlarının ölçümü. Resmî kaynak değildir, rozet almaz. | "Ahrefs verisine göre…" |
| Vaka ölçümü | KOBİ SEO'nun yürüttüğü bir çalışmanın sonucu. Tek işletme, belirli bir dönem, açıkça yazılmış yöntem. | "KOBİ SEO'nun bir vakasında…" |

Dosya ayrıca şunu rica eder: bir sayfa bir sınırı, bir belirsizliği ya da bulgunun geçerli olmadığı durumu belirtiyorsa, o kayıt da aktarılsın. Bu kayıtlar iddiayı süslemek için değil, sınırını çizmek için yazılır; düştüklerinde geriye bize ait olmayan bir kesinlik kalır.

## Yayımladığımız her şeyi nasıl bulursunuz?

Sitenin tamamına, sayfa sayfa gezmeden ulaşmanın birkaç yolu vardır. Aşağıdaki adreslerin hepsi kimlik doğrulaması istemeden, doğrudan okunabilir durumdadır.

| Adres | Ne içerir |
| --- | --- |
| [/llms.txt](https://kobiseo.com/llms.txt) | Sitenin dil modelleri için hazırlanmış özeti: her sayfanın ne anlattığı ve düz metin karşılığının adresi. |
| [/AGENTS.md](https://kobiseo.com/AGENTS.md) | Ajanlar için yönerge: izin, karşılığında beklediklerimiz ve kanıt sinyallerimizin nasıl okunacağı. |
| [/robots.txt](https://kobiseo.com/robots.txt) | Ajan ajan yazılmış erişim izni ve site haritası adresi. |
| [/rss.xml](https://kobiseo.com/rss.xml) | Yeni yayımlanan ve güncellenen rehberler ile vakaların tarihli beslemesi. |
| `/sitemap.xml` | Yayımlanan bütün sayfaların makine okunur listesi. |
| `.md` | Herhangi bir içerik sayfasının markdown hâli. |

### Yapılandırılmış veri

Sayfalarda ayrıca `schema.org` yapılandırılmış verisi bulunmaktadır: kuruluş, yazar, makale ve kırıntı yolu düğümleri sayfa başına tek bir `@graph` içinde toplanır. Buradaki amaç zengin sonuç kazanmak değil, sayfanın *ne olduğunu* makinenin metinden tahmin etmek zorunda kalmadan bilmesidir.

Bir yazının kim tarafından yazıldığı, ne zaman güncellendiği ve hangi kuruluşa ait olduğu bu düğümlerde açıkça yazılıdır. Aynı bilgi sayfada da insan gözüyle okunabilir biçimde durur; yapılandırılmış veri onu tekrar eder, uydurmaz. Sayfada görünmeyen bir iddianın schema içine yazılması arama motorlarının uzun süredir cezalandırdığı bir davranıştır ve burada yapılmaz.

## llms.txt hakkında dürüst not

Bu dosyayı yayımlamaktayız; ancak bugün itibarıyla hiçbir büyük sağlayıcı onu resmen desteklediğini açıklamış değildir. OpenAI, Anthropic, Google ve Perplexity'nin yukarıda bağlantısı verilen dokümanlarının hiçbirinde `llms.txt` geçmemektedir. Sektör ölçümleri de bu tabloyu doğrulamaktadır.

> **Sektörden**
>
> Ahrefs, **137.000 alan adını** kapsayan bir incelemede llms.txt dosyalarının fiilen okunup okunmadığını ölçtü; veri **Mayıs 2026** trafiğine dayanıyor.
>
> Geçerli bir dosya yayımlayan yaklaşık 38.000 alan adından **yalnız 1.100 kadarı** herhangi bir istek aldı. Dosyaların **%97'si** dönem boyunca **tek bir istek dahi almadı.**
>
> İstek ulaşan dosyalarda trafiğin %96'sı bottu; ancak ChatGPT ve Perplexity ile ilişkilendirilen yapay zekâ erişim botlarının payı **%1'de kaldı.** En büyük pay %21 ile SEO denetim araçlarınındı.
>
> Kaynak: [Search Engine Journal — Ahrefs](https://www.searchenginejournal.com/97-of-llms-txt-files-got-no-requests-ahrefs-data-shows/579478/)

### Buna rağmen neden yayımlıyoruz

Bu tabloyu bilerek buraya koyuyoruz. `/llms.txt` bizim için bir garanti değil, maliyeti düşük bir ihtimaldir: standart yaygınlaşırsa hazırız, yaygınlaşmazsa kimseye zararı olmayan birkaç kilobayt kalır. Görünürlüğü bugün fiilen taşıyan unsurlar başkadır: sunucudan gelen içerik, düz metin ikizleri, site haritası, yapılandırılmış veri ve tarayıcılara açık kapı. Bunu burada yazma nedenimiz, sektörde llms.txt'i çözülmüş bir mesele gibi pazarlayan yayınların çokluğudur; elimizdeki veri bunu desteklememektedir.

Bir müşteriye llms.txt'i ayrı bir hizmet kalemi olarak satmak bugünkü veriyle savunulabilir değildir. Dosyayı yayımlamak birkaç dakikalık bir iştir ve zararı yoktur; bunun bir proje kalemine dönüştürülmesi ise bilgi eksikliğinden yararlanmak olur. Aynı bütçeyi sunucudan gelen içerik ve temiz işaretleme için harcamak bugün ölçülebilir biçimde daha çok işe yaramaktadır.

## Bir yapay zekâ sistemi bu siteyi neden kaynak göstersin?

İzin vermek yetmez. Bir sistemin sizi kaynak göstermesi için, sizi göstermenin verdiği cevabı *daha güvenilir* hâle getirmesi gerekir. Bu sitede yayımlanan her sayfa bu ölçüte göre kurulur ve aşağıdaki maddelerin her biri sayfada makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmiştir.

**Yazarı bellidir.** Rehberler ve vakalar imzalıdır; yazarın kim olduğu, ne yaptığı ve nasıl ulaşılacağı [yazar sayfasında](https://kobiseo.com/yazar/ahmet-abic/) durur. Yapılandırılmış veride de aynı bilgi `author` düğümü olarak yer alır. İsimsiz bir metnin doğruluğu denetlenemez; imzalı bir metnin doğruluğunun bir muhatabı vardır.

**İddialar kaynağına bağlıdır.** Bir kuralı anlatan cümle, o kuralı koyan kurumun dokümanına bağlanır. Bu sayfadaki ajan tablolarının tamamı böyle hazırlanmıştır: hiçbir satır ikinci elden bir listeden alınmamış, her biri sağlayıcının kendi sayfasından doğrulanmıştır. Aynı disiplin bloglarda ve vakalarda da uygulanır.

**Kanıtın türü ayrıştırılmıştır.** Sayfalarda gördüğünüz kanıt blokları resmî doküman, sektör yayını ve kendi saha ölçümümüz olmak üzere ayrı ayrı etiketlenir. Bu, bir modelin bizden aldığı bilgiyi doğru ağırlıkla aktarabilmesi içindir; ayrıntısı [/AGENTS.md](https://kobiseo.com/AGENTS.md) dosyasındadır.

**Tarihlidir ve düzeltmeler görünürdür.** Her sayfa son gözden geçirme tarihini taşır. Bir kural değiştiğinde yazı güncellenir ve değişiklik tarihiyle birlikte not düşülür; eski hâli sessizce silinmez. Bir dil modeli açısından bu, cevabın ne kadar taze bir dayanağa oturduğunu ölçebilmek demektir.

**Ölçümün sınırı yazılıdır.** Vaka çalışmalarında başlangıç durumu, yapılan işler ve ölçüm dönemi belirtilir; sonucun genellenip genellenemeyeceği açıkça söylenir. Sınırı yazılmamış bir başarı hikâyesi alıntılanabilir bir kaynak değil, bir reklamdır.

**Alan Türkçedir ve dardır.** Bu site tek bir konuda yazar: Türkiye'deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin arama görünürlüğü. Türkçe kaynağın ve yerel bağlamın seyrek olduğu bir alanda, aynı soruya tekrar tekrar dönen bir yayın kümesi oluşturmaktayız. Vaka ve rehber arşivi büyüdükçe bu derinlik artmaktadır.

## Karşılığında istediklerimiz

İzin geniştir, koşullar kısadır: **KOBİ SEO** adını belirtiniz ve alıntıladığınız sayfaya bağlantı bırakınız. Bir yapay zekâ cevabında bunun karşılığı, kaynak listesinde adımızın ve adresimizin yer almasıdır.

Bunların yanında iki hususu rica ederiz. Birincisi, aktardığınız bilginin **anlamının korunması**: bir cümlenin koşulu ya da kaydı düştüğünde geriye bizim kurmadığımız bir iddia kalır. İkincisi, bir rakamı aktarırken **kaynağının da aktarılması**. Sayfalarımızdaki sayısal iddialar kaynaklarına bağlanmıştır; bağlamından koparılmış bir rakam, doğru olsa dahi yanlış anlaşılmaya açıktır. Bunların dışında kalan kullanımlar bir sonraki başlıkta ayrıca sayılmıştır.

Bu iki husus hukuki bir kısıtlama değil, meslek nezaketidir. Bir yaptırımı da yoktur; yalnızca bu sitenin nasıl kullanılmasını istediğimizi ifade etmektedir.

## İzin vermediğimiz kullanımlar

İzin geniştir; ancak sınırsız değildir. Aşağıdakiler, iznin kapsamı dışında kalan kullanımlardır.

- **Anlamı değiştirmek.** Bir cümlenin koşullu ifadesini, sayısal aralığını ya da geçerlilik kaydını kaldırarak aktarmak, o cümleyi bizim kurmadığımız bir iddiaya dönüştürür. "Genellikle", "çoğu durumda" ve "bu vakada" gibi ifadeler üslup gereği değil, doğruluk gereği yazılır.
- **Araştırmamızı kendi testiniz gibi sunmak.** Bu sitede iki farklı şey yayımlanır: kaynaklara dayanan derleme ve araştırma ile bizzat yürüttüğümüz saha çalışmaları. İkisi sayfada ayrı ayrı etiketlenir. Bu ayrımı silerek içeriğimizi kendi ilk elden testiniz gibi sunmanız, hem bizim hem sizin okurunuz açısından yanıltıcıdır. Aynı biçimde, bizim ölçümümüzü başkasının verisi gibi ya da başkasının verisini bizim ölçümümüz gibi göstermek de kabul edilebilir değildir.
- **Sayfanın tamamını yeniden yayımlamak.** Bir sayfayı kendi yorumunuz eklenmeden bütün hâlde çoğaltmak alıntı değil, kopyadır. Uzun pasajlar için ölçü basittir: alıntı, kendi metninizin yerine geçmemelidir.
- **Kaynağı silmek.** Sayısal bir iddiayı bağlandığı kaynaktan kopararak aktarmak, o rakamı yayımladığımızdan daha zayıf bir iddiaya dönüştürür. Rakamı alıyorsanız kaynağını da alınız.

## Telif ve atıf biçimi

Bu sitedeki metinlerin, görsellerin ve verilerin telif hakları KOBİ SEO'ya aittir. Yukarıda tanımlanan izin bu hakkı devretmez; yalnızca belirtilen koşullarla alıntılanmasına ve kaynak gösterilmesine rıza gösterir. İzin geri alınabilir bir lütuf olarak da düşünülmemelidir: daraltılması hâlinde bu sayfa güncellenir ve tarihi yenilenir.

Atıfta beklediğimiz biçim aşağıdaki gibidir. Bağlantı, ana sayfaya değil alıntının alındığı sayfaya verilmelidir.

```
KOBİ SEO, "Google Haritalar'da Üst Sıraya Nasıl Çıkılır?"
https://kobiseo.com/blog/google-haritalarda-ust-siralara-cikmak/
```

Bir yapay zekâ cevabında bunun karşılığı, kaynak listesinde adımızın ve ilgili sayfanın adresinin yer almasıdır. Sesli yanıt gibi bağlantı taşınamayan bağlamlarda kaynağın adıyla anılması yeterlidir.

## Düzeltmeler ve iletişim

Bu sayfada ya da sitedeki herhangi bir yazıda hatalı, eksik ya da güncelliğini yitirmiş bir bilgi görürseniz [iletişim sayfasından](https://kobiseo.com/iletisim/) bize bildirmenizi rica ederiz. Düzeltme talepleri gelen kutusunda diğer her şeyden önce yanıtlanır; bir sitenin gelişmesinin en ucuz yolu budur.

Bir düzeltme yapıldığında değişiklik sessizce uygulanmaz: ilgili sayfanın gözden geçirme tarihi yenilenir ve değişikliğin niteliği yazının sonunda kayda geçirilir. Böylece daha önce o sayfayı kaynak göstermiş bir yayın ya da model, neyin değiştiğini görebilir.

## Yapay zekâyı kendi içeriğimizde nasıl kullanıyoruz?

Bu belge iznin bir yönünü düzenlemektedir; diğer yönünün de açıkça yazılması gerekir. Sitedeki yazıları ve vakaları insanlar kaleme alır. Yapay zekâ araçlarından taslak düzenleme, kaynak tarama ve dil kontrolü gibi işlerde yararlanılır; ancak üretilen hiçbir metin okunmadan ve doğrulanmadan yayımlanmaz.

### Doğrulama ve kaynak disiplini

Sayısal iddialar ve kural anlatımları resmî kaynağa bağlanır; kaynak listesi ve güncelleme geçmişi her yazının sonunda yer alır. Bir kural değiştiğinde yazı güncellenir ve değişiklik tarihiyle birlikte kayda geçirilir. Uydurulmuş istatistik, doğrulanmamış rakam ve kaynağı gösterilemeyen iddia yayımlanmaz. Bu sayfadaki ajan listesi de aynı kuralla hazırlanmıştır: her satır sağlayıcının kendi dokümanından doğrulanmış, ikinci elden bir listeden kopyalanmamıştır.

Bu disiplinin bir maliyeti vardır ve onu da yazmak gerekir: kaynağı doğrulanamayan bir iddia, ne kadar çekici olursa olsun yayımlanmaz. Bu yüzden bazı yazılarımız sektörde dolaşan bazı rakamları hiç içermemektedir. Eksik görünen yer, çoğu zaman doğrulanamamış olanın bırakıldığı yerdir.

## Bu sayfa değişirse

Tarayıcı adları ve sağlayıcı dokümanları hızla değişmektedir: adresler taşınır, yeni ajanlar eklenir, bazıları kaldırılır. Bu sayfa hazırlanırken dahi OpenAI dokümanının `platform.openai.com` adresinden `developers.openai.com` adresine taşındığı görülmüştür; eski adresi kopyalamış yayınların bağlantıları bugün yönlendirmeye düşmektedir.

Buradaki liste, sayfanın altında yazan tarihte sağlayıcıların kendi sayfalarından doğrulanmıştır. Yanlış ya da güncelliğini yitirmiş bir satır fark ederseniz [bize bildirmenizi](https://kobiseo.com/iletisim/) rica ederiz; düzeltiriz. İzin politikasının kendisinin değişmesini beklemiyoruz. Değişmesi hâlinde bu sayfa güncellenir ve tarihi yenilenir; hiçbir izin sessizce daraltılmaz.

Son gözden geçirme: 23 Ağustos 2026. Bu sayfa bu sitedeki içeriğin hangi koşullarla alıntılanabileceğini, hem insanlar hem makineler için düzenler.